Bij online proefcontrole bekijk je de digitale drukproef van je drukwerk in een beveiligde webportal van de drukkerij. Je keurt elke pagina goed of af en geeft daarna de definitieve drukgoedkeuring. Sommige drukkerijen noemen zo’n portal InSite. De prepress-afdeling van de drukkerij controleert je bestanden technisch. Inhoud, afloop, kleur en stanslijnen blijven jouw verantwoordelijkheid. Een fout die je na goedkeuring ontdekt, komt doorgaans voor rekening van de opdrachtgever.
In dezelfde gids: Specificaties en aanleveren · Drukbestanden aanleveren: certified PDF, PDF/X en ISO 12647-2
Wat een online proefportaal is, en wat het niet is
Een online proefportaal is een afgeschermde webomgeving. De opdrachtgever en de drukkerij werken daarin met dezelfde gegevens: de geüploade bestanden, de preflightrapporten, de softproof en de status van elke pagina. Je hebt alleen een browser en inloggegevens nodig.
Let op de naamsverwarring. Wie zoekt op InSite, komt vooral uit bij AFAS InSite. Dat is de intranetomgeving van het ERP-pakket AFAS Profit, met teams, workflowtaken en dossieritems voor medewerkers. Het klantportaal van AFAS heet OutSite. Partijen als Flinker Ontwikkeling bouwen daar webapps op, bijvoorbeeld voor retourverwerking. Met drukwerk heeft dat systeem niets te maken. Zoek je informatie over AFAS-teams, enquêtes of workflows, dan staat die op deze pagina niet.
Een proefportaal bij een drukkerij vervangt de papieren proef die vroeger per koerier heen en weer ging. Het is geen opmaakprogramma: je corrigeert niets in het bestand zelf. Je beoordeelt alleen en geeft commentaar.
De werkstroom van upload tot drukgoedkeuring
De volgorde is in vrijwel elk portal dezelfde:
- inloggen met de gegevens die je per order of per account krijgt;
- bestanden uploaden;
- preflight door de drukkerij, eerst automatisch en daarna door een operator;
- de softproof per pagina beoordelen;
- de definitieve drukgoedkeuring geven.
Bestanden aanleveren: één PDF of losse pagina’s
Lever bij voorkeur één drukklaar PDF-bestand aan, met de pagina’s in de volgorde van het eindproduct. Bij magazines en ander periodiek drukwerk accepteren veel portals ook losse pagina’s. Dat helpt bij correcties: je vervangt dan alleen de pagina die fout is. Zet in dat geval het paginanummer vooraan in de bestandsnaam. Welke PDF/X-variant de drukker verwacht, lees je bij het aanleveren van certified PDF en PDF/X.
Pagina’s goedkeuren of afkeuren met opmerkingen
Keur je een pagina af, schrijf dan in de opmerking wat er moet veranderen en wie dat doet. Elke nieuwe versie doorloopt de workflow voor goedkeuring opnieuw.
De laatste klik heeft juridisch gewicht. Elektronische handtekeningen zijn in Nederland sinds 2003 rechtsgeldig en zijn via de eIDAS-verordening ook Europees geregeld. Dat zegt nog niets over het bewijs. Een kantonrechter in Middelburg oordeelde dat een gewone elektronische handtekening niet aantoonde wie had getekend. Een goedkeuringsklik in een portal valt doorgaans in die lichtste categorie. Aanvullend bewijs telt wel mee. Bewaar daarom het goedkeuringslogboek met gebruiker, tijdstip en paginaversie, en ook de bevestigingsmail. Ontstaat er een geschil over een drukfout, dan bepaalt die administratie welke versie is goedgekeurd.
Controles die je als opdrachtgever zelf uitvoert
Preflight vangt technische fouten op, maar geen inhoudelijke. De drukkerij meldt een te lage beeldresolutie, maar geen verkeerde prijs.
| Controlepunt | Waarop letten |
|---|---|
| Tekst | Spelling, prijzen, data, contactgegevens |
| Afloop en snijtekens | Beeld loopt door tot voorbij het snijformaat |
| Beeldresolutie | Waarschuwingen in het preflightrapport |
| Kleurruimte | Geen RGB-beelden in de drukversie |
Een softproof op het scherm toont opmaak en inhoud betrouwbaar, maar kleur niet. Alleen een gekalibreerd beeldscherm met een eigen profiel benadert het drukresultaat, mits je kijkt met het juiste drukprofiel, zoals Fogra 39. Een gewoon kantoor- of laptopscherm geeft geen enkele kleurgarantie. In de trajecten die ik begeleid, gaat een discussie over “het verkeerde blauw” vrijwel altijd terug op zo’n scherm. Is kleur cruciaal, vraag dan een hardproof aan.
Steunkleuren en spot die-lagen voor stansvormen controleren
De stansvorm hoort in een aparte laag te staan, als steunkleur met een herkenbare naam en ingesteld op overdruk. Controleer drie dingen. Ten eerste: de stanslijn mag niet uit CMYK zijn opgebouwd, want dan wordt de lijn op je product meegedrukt. Ten tweede: de lijn moet precies over het ontwerp vallen, met afloop voorbij de stanslijn en tekst er ruim binnen. Ten derde: in de scheidingsweergave van het portal moet de stanslijn als eigen kanaal te zien zijn. Zie je haar alleen in de samengestelde weergave, keur de pagina dan af en vermeld dat in de opmerking. Controleer huisstijlkleuren op dezelfde manier. Een Pantone-kleur die ongemerkt naar CMYK is omgezet, wordt minder stabiel gedrukt.
Veelvoorkomende blokkades: beveiligde PDF’s en vergeten wachtwoorden
Een PDF beveiligd met een wachtwoord blokkeert de preflight, omdat de drukkerij het bestand niet mag verwerken. Er zijn twee soorten beveiliging. Een openingswachtwoord vraagt al bij het openen om een code. Een machtigingswachtwoord laat lezen toe, maar verbiedt bijvoorbeeld wijzigen of afdrukken in hoge resolutie. Beide moeten eraf voordat je aanlevert.
Ken je het wachtwoord, verwijder de beveiliging dan in een professionele PDF-editor. Ben je het wachtwoord vergeten, exporteer de PDF dan opnieuw uit het opmaakbestand, zonder beveiliging. Vermijd “afdrukken als PDF” in een browser. Dat maakt een nieuw bestand aan en kan steunkleuren en PDF/X-kenmerken beschadigen. Online ontgrendeldiensten zetten ongepubliceerd materiaal op een externe server, ook als ze beloven het binnen 24 uur te wissen.
Wil je meerdere PDF-bestanden samenvoegen tot één bestand, exporteer het complete magazine dan in één keer uit de bron. Voeg je de bestanden achteraf samen, controleer dan of alle delen dezelfde PDF/X-standaard, hetzelfde paginaformaat en dezelfde afloop hebben. Meer over formaten en marges vind je in de specificaties voor aanleveren.
FAQ
Wat is het verschil tussen InSite bij een drukkerij en AFAS InSite?
AFAS InSite is de intranetomgeving van AFAS Profit. Medewerkers gebruiken het voor teams, workflowtaken en dossieritems. Bij een drukkerij is InSite de naam van een online proefportaal. Daarin upload je drukbestanden, bekijk je softproofs en keur je pagina’s goed voordat er gedrukt wordt. De naam is dezelfde, maar het zijn twee volledig verschillende systemen.
Wat is een spot die en waarom moet ik die in de drukproef controleren?
Een spot die is een steunkleur in een aparte laag. Die laag geeft de stanslijn aan waarlangs de vorm wordt uitgesneden. Staat de lijn verkeerd, is ze uit CMYK opgebouwd of niet op overdruk ingesteld, dan wordt ze zichtbaar meegedrukt of mislukt het stansen. Controleer daarom in de scheidingsweergave of de lijn als eigen kanaal verschijnt en precies over het ontwerp valt.